Diepe Wildernis - Een Braziliaanse roman verbeeld

De verhalenbundel ‘Grande sertão’ is het meest gelezen boek van João Guimarães Rosa. De beroemdste Braziliaanse auteur van de 20^ste eeuw, leerde de sertão en zijn bewoners (sertanejo’s) grondig kennen tijdens zijn reizen als plattelandsdokter. In zijn boek beschrijft hij de werkelijkheid van het harde leven in dit gebied. En meer dan dat: voor Rosa is de sertão de wereld, en het reizen door de sertão verbeeldt de reis door het leven.

De tentoongestelde foto’s in het Tropenmuseum zijn geen letterlijke weergaven van ‘het’ Braziliaanse landschap. Veel meer gaat het over de belevingswereld van de mensen die er wonen. Over hun persoonlijke, dikwijls harde bestaan, maar ook over de universele waarden van de mens, zekerheden, onzekerheden en raadselachtigheden. De fotografen Nozeman en Greco registreerden, elk op hun eigen wijze, een poëtische verbeelding van de sertão van Guimarães Rosa. Een nu nog geïsoleerde, maar langzaamaan verdwijnende wereld, die haaks staat op de grootstedelijke Braziliaanse samenleving en de toenemende globalisering.

In elke foto een beeldverhaal

De fotografen Marcelo Greco en Mark Nozeman hebben zich niet alleen door de roman van Rosa, maar ook door hun eigen reizen door de sertão laten inspireren. Greco dringt als insider door in de binnenwereld, met een sterk symbolische en universele draagwijdte. Nozeman, als buitenstaander, legt de nadruk op het landschappelijke en sociale aspect. Deze twee gevisualiseerde werelden komen in deze tentoonstelling bij elkaar.

De visies en beelden van Nozeman en Greco contrasteren, maar vullen elkaar ook aan. De foto’s van Nozeman zijn scherp, helder, hebben contour en veel licht, het soms ondraaglijke licht van de sertão. Ook in het werk van Greco is het licht vaak de hoofdpersoon, maar heel anders. Zijn clair-obscur, waarin soms slechts fragmenten te zien zijn van gezichten of handen van vrouwen, doet dikwijls denken aan het licht van Hollandse meesters uit de zeventiende eeuw. Zijn sfeervolle foto’s zijn te ‘lezen’ als verhalen waarin de feiten zijn weggelaten.

De tentoonstelling zal op vrijdag 1 juni worden geopend door August Willemsen, vertaler van het werk van Rosa. Gelijktijdig met deze opening wordt ook de nieuwe herdruk gepresenteerd van Willemsens vertaling van ‘Diepe wildernis’, uitgegeven door Meulenhoff. Ook verschijnt de nieuwe CD Diepe Wildernis aniversie van het Utrechtse Rosa Ensemble, de musicale verbeelding van het boek. Tijdens de opening van de tentoonstelling zal een fragment van deze CD worden gespeeld. Het boek en de CD zullen zowel los als gezamenlijk te koop zijn.

‘Diepe Wildernis’ is te zien in de Parkzaal van het Tropenmuseum van 2 juni 2007 t/m 27 januari 2008.

Publicatie

João Guimarães Rosa Diepe wildernis: de wegen
Roman, herdruk
Oorspr. titel Grande sertão: veredas
Vertaling August Willemsen
ISBN 978 90 290 7898 6
Paperback verkoopprijs ca € 15,-
Uitgeverij J.M. Meulenhoff

Rosa Ensemble Diepe Wildernis Aniversie
CD Nederlands en Portugees
Verkoopprijs losse CD € 15,-
BKR010 Bonte Koe Records www.bontekoerecords.nl

Beeldmateriaal in hoge resolutie is op aanvraag beschikbaar. Maak een keuze uit onderstaand contactvel en geef uw bestelling door via tropenmuseum@kit.nl. Vermeld alstublieft in uw e-mail voor welk medium u de foto('s) wilt gebruiken.

2007