Bisjpalen - een woud van magische beelden

De Lichthal van het Tropenmuseum wordt een woud van monumentale palen. De bisjpalen, sommige meer dan 12 meter hoog, worden gemaakt door het Asmat-volk uit de Indonesische provincie Papoea (het voormalige Nederlands Nieuw-Guinea). De Asmat geloven dat een natuurlijke dood nauwelijks voorkomt; in de meeste gevallen zijn kwade krachten de werkelijke doodsoorzaak. Totdat hun dood vergolden is, blijven de geesten van recent gestorvenen aanwezig onder de levenden. Door een voorouder af te beelden in metershoge bisjpalen wordt de voorouder geëerd, wordt zijn dood gewroken en is de geest van de overledene vrij om de levenden te verlaten.

Palen met verhalen

Nooit eerder zijn zoveel bisjpalen tegelijk te zien geweest. Van de tentoongestelde palen zijn er 14 afkomstig uit de Tropenmuseumcollectie, 37 van het Wereldmuseum Rotterdam, 6 van Museum Volkenkunde te Leiden en 1 van een particuliere verzamelaar. Enkele zijn circa 75 jaar oud, en daarmee de oudste bekende bisjpalen buiten Nieuw-Guinea. Gemiddeld zijn de palen circa 7 meter hoog, de grootste meer dan 12 meter.

Elke paal heeft zijn eigen zeggingskracht en symboliek en in elke sculptuur wordt het wereldbeeld van de Asmat weerspiegeld. De tentoonstelling biedt plaats aan verhalen vanuit verschillende invalshoeken: vanuit het perspectief van de Asmat, vanuit antropologisch perspectief, en vanuit een verzamelhistorische invalshoek. Het tentoonstellingsontwerp van Bureau Kossmann & de Jong brengt de verhalen en beelden tot leven in een spannend samenspel van film, geluid en licht.

Koppensnellen

Oorspronkelijk hielden de bisj-ceremonies verband met het rituele koppensnellen. Door een vijand te onthoofden kon de koppensneller levenskracht voor zichzelf en voor zijn gemeenschap vergaren. Bisjpalen speelden een centrale rol op de feesten voorafgaand aan de rituele sneltochten. Inmiddels behoort het koppensnellen tot het verleden, maar de voorouderverering van de Asmat gaat tot op de dag van vandaag met bisjpalen gepaard.

Evenementen

• 3 november: Museumnacht en ‘première’ van de tentoonstelling. Meer informatie en kaartverkoop: www.n8.nl.
• 11 november: lezing over de beroepsverzamelaar Carel Groenevelt door Hanneke Hollander
• 18 november: lezing over de Asmat door bioloog en schrijver Tijs Goldschmidt
• 25 november: workshop Papoea-dans.
De lezingen en dansworkshop zijn gratis (inbegrepen bij de toegangsprijs van het museum en starten om 14.00 uur.

Publicatie

De rijk geïllustreerde gelijknamige tentoonstellingscatalogus is geschreven door Paulien van der Zee en verschijnt zowel in het Nederlands als Engels. Prijs: €19,95 Uitgever: KIT Publishers ISBN Nederlandse editie: 978 90 6832 482 2, Engelse editie 978 90 6832 478 5.

Over het Tropenmuseum

Het Tropenmuseum presenteert, onderzoekt en bevordert de kennis van en wisselwerking tussen culturen. Het biedt beleving en ervaring voor een breed en divers publiek, waarbij alle museale middelen worden ingezet: tentoonstellingen, collecties en deskundigheid, publicaties, het historische gebouw, educatieve- en andere activiteiten. Het museum van het Koninklijk Instituut voor de Tropen is internationaal actief in het kader van cultuur en ontwikkeling.

Bezoekadres:
Linnaeusstraat 2
Amsterdam
020-568 8200
tropenmuseum@kit.nl
www.tropenmuseum.nl

Het Tropenmuseum is dagelijks geopend van 10.00 tot 17.00 uur.
Op 5, 24 en 31 december is het museum open tot 15.00 uur.
Gesloten op 1 januari, 30 april, 5 mei en 25 december.